Cansu
New member
University of Kentucky, Mississippi State University ve University of Georgia'nın yayımladığı rehberlerde yıllık ryegrass için genel olarak yaklaşık 0,6-1,3 santimetre derinlik aralığı verilir. Bazı rehberlerde üst sınır yaklaşık 1,3 santimetredir; bazı uygulamalarda daha sığ ekim önerilir.
Bahçede elle ekim yaparken tohumları yüzeye eşit biçimde dağıtıp üzerlerini çok ince bir toprak tabakasıyla kapatmak uygundur. Ardından hafif bastırma işlemi yapılabilir. Amaç tohumu derine gömmek değil, toprakla temasını sağlamaktır.
Tohumların bir kısmının yüzeyde kalması her zaman başarısızlık anlamına gelmez. Texas A&M AgriLife Extension'ın yıllık ryegrassın mevcut meralara ekilmesi üzerine hazırladığı rehberde, yeterli nem ve iyi toprak teması sağlandığında tohumların yüzeye yakın konumdan da çimlenebileceği açıklanır. Aynı kaynak, ekim sonrasında hafif bastırma veya sürükleme işlemlerinin yararlı olabileceğini belirtir.
Buradaki ince ayrıntı şudur: Tohumun yüzeyde kalmasıyla kuru bitki artıklarının üzerinde kalması aynı şey değildir. Tohum doğrudan toprakla temas etmiyorsa sulama yapılsa bile çimlenme düzensiz olabilir.
6. Sulama Nasıl Yapılmalıdır?
Ekim tamamlandıktan sonra en önemli işlerden biri, tohumların bulunduğu üst toprak tabakasının yeterince nemli kalmasını sağlamaktır. Ryegrass tohumu çimlenmek için suya ihtiyaç duyar; ancak bu, toprağın sürekli su altında tutulması gerektiği anlamına gelmez.
Penn State Extension'ın çim alan oluşturma rehberinde, yeni ekilen alanların özellikle ilk dört ila sekiz haftalık dönemde dikkatli bakım istediği belirtilir. Bu dönemde genç bitkilerin kökleri henüz yeterince gelişmediği için su kaybına karşı hassastır. Kaynak, yağışın az olduğu koşullarda toprağı nemli tutacak düzenli sulamanın önemini vurgular.
Uygulamada şu yöntemi izleyebilirsiniz:
- İlk günlerde: Toprağın üst kısmını kontrol ederek yüzeyin kurumasını önleyin. Gerekirse hafif ve kısa süreli sulama yapın.
- Çimlenme başladıktan sonra: Sulama miktarını toprağın nemine, hava sıcaklığına ve rüzgâra göre ayarlayın.
- Bitkiler köklendikçe: Sulama sıklığını azaltıp suyun daha derine ulaşmasını sağlayın.
- Yağışlı havalarda: Toprak zaten yeterince nemliyse ilave sulamayı azaltın.
Burada herkese uyan sabit bir sulama dakikası vermek doğru olmaz. Aynı süre boyunca çalışan iki farklı fıskiye, farklı miktarlarda su dağıtabilir. Kumlu toprak suyu hızlı geçirirken killi toprak suyu daha uzun süre tutabilir. Bu nedenle sulama süresini belirlerken toprağın gerçekten ne kadar ıslandığını kontrol etmek gerekir.
Örneğin 100 metrekarelik bir bahçeye 10 milimetre su uygulamak, teorik olarak 1.000 litre su vermek anlamına gelir. Çünkü 1 milimetre su, 1 metrekare üzerinde 1 litreye karşılık gelir. Bu hesap, sulama sisteminin ne kadar su verdiğini değerlendirmek açısından kullanışlıdır; ancak her sulamada mutlaka 10 milimetre su verilmesi gerektiği anlamına gelmez.
Sık yapılan hata: Tohumları ektikten sonra birkaç gün yoğun sulama yapıp daha sonra toprağın kurumasına izin vermek. Diğer bir hata ise her gün gereğinden fazla su vererek toprağı havasız bırakmaktır. Amaç, kök bölgesinde uygun nemi korumaktır.
7. Gübreleme Nasıl Yapılmalı?
Ryegrass, özellikle yeterli besin maddesi bulunan topraklarda hızlı gelişebilen bir bitkidir. Fakat gübre miktarını yalnızca daha hızlı büyüme beklentisiyle artırmak doğru değildir.
Gübreleme planında üç temel besin maddesi öne çıkar:
- Azot (N): Yaprak ve sürgün gelişimini destekler.
- Fosfor (P): Bitkinin erken gelişimi ve köklenmesi açısından önemlidir.
- Potasyum (K): Bitkinin çeşitli çevresel streslere karşı dayanıklılığı ve genel gelişimi için gereklidir.
Mississippi State University Extension, ryegrass için gübreleme kararlarının mümkün olduğunda toprak analizine dayanmasını önerir. Fosfor ve potasyum eksikliği bulunan bir toprakta yalnızca azot vermek, beklenen verimi sağlamayabilir.
University of Georgia Cooperative Extension'ın kışlık yem bitkileri rehberinde, yıllık ryegrass için ekim sırasında veya çıkıştan hemen sonra dekara değil, ABD acre ölçüsüne göre 40-50 libre azot uygulamasından söz edilir. Bu miktar hektar başına yaklaşık 45-56 kilogram saf azota karşılık gelir. Kaynakta, uzun süreli ilkbahar üretimi hedeflendiğinde koşullara bağlı olarak ilave uygulamalar da ele alınır.
Bu rakamlar yoğun yem üretimine yönelik tarımsal önerilerdir. Küçük bir ev bahçesinde aynı miktarları doğrudan uygulamak uygun değildir. Çim alanlarda kullanılacak gübre, ürünün içerdiği azot oranı ve etiketindeki tavsiyeler dikkate alınarak hesaplanmalıdır.
Örneğin üzerinde yüzde 20 azot yazan bir gübrenin 1 kilogramında 200 gram azot bulunur. Bu, 1 kilogram gübrenin 1 kilogram saf azot içerdiği anlamına gelmez. Gübre miktarı hesabında yapılan bu hata, gereğinden fazla gübre kullanımına yol açabilir.
Aşırı azot uygulamasının başka sonuçları da vardır. Hızlı ve yumuşak yaprak gelişimi, daha sık biçim ihtiyacı doğurabilir; yağışla birlikte besin maddelerinin bir bölümü toprak altına taşınabilir. Tarımsal alanlarda bu durum ekonomik kayıp ve çevresel yük anlamına gelir.
Benim burada önemli bulduğum nokta şu: Gübreleme, bitkinin rengini koyulaştırmak için yapılan bağımsız bir işlem değil, toprak ve su yönetimiyle birlikte düşünülmesi gereken bir uygulamadır.
8. Ryegrass Ne Zaman Çıkar ve İlk Biçim Ne Zaman Yapılır?
Uygun sıcaklık, yeterli nem ve doğru ekim derinliği sağlandığında ryegrass kısa sürede çıkış gösterebilir. Texas A&M AgriLife Extension'ın yıllık ryegrassın kışlık meralara ekilmesiyle ilgili rehberinde, ryegrass ve bazı küçük tohumlu baklagillerin çimlenmesinin normal koşullarda yaklaşık yedi gün içinde gerçekleşebileceği belirtilir.
Ancak yedi gün, her bahçede bütün tohumların çıkacağı kesin bir süre değildir. Soğuk hava, kuruyan toprak, tohum kalitesi ve ekim derinliği çıkış süresini uzatabilir. Bu nedenle ekimden sonraki ilk hafta sonunda alanın seyrek görünmesi, hemen yeniden tohum ekmek gerektiğini göstermez.
Çıkışlar başladıktan sonra bitkilerin güçlenmesi için alanın üzerinde yoğun yürüyüş yapılmamalı, çocukların oyunları veya bahçe ekipmanları nedeniyle genç çimlerin ezilmesi önlenmelidir.
Penn State Extension, yeni tesis edilen çimlerin ilk biçiminde bitkilerin biçim sonrasında yeniden dik durabilecek kadar köklenmiş olmasına dikkat edilmesini önerir. Ayrıca çimi bir defada aşırı kısaltmak yerine, yaprakların küçük miktarlarda kesilmesi daha az stres yaratır.
Pratik bir kural olarak, biçim sırasında yaprak boyunun üçte birinden fazlasını kesmemeye çalışın. Örneğin çimi 6 santimetre yükseklikte tutmak istiyorsanız, bitkiler yaklaşık 9 santimetreye ulaşmadan biçim yapmamak iyi bir başlangıç yaklaşımıdır. Gerçek biçim yüksekliği, kullanılan çim çeşidine ve bahçenin kullanım amacına göre değişebilir.
Yem üretiminde ise farklı ölçütler geçerlidir. University of Kentucky'nin yıllık ryegrass rehberinde ilk hasat dönemi için 20 Nisan-15 Mayıs aralığı örnek olarak verilir; bu tarihler Kentucky iklimine aittir. Pennsylvania State University'nin çok yıllık ryegrass rehberi ise yeni tesis edilen bitkilerin ilk biçim veya otlatma öncesinde yaklaşık 10-12 inç, yani 25-30 santimetre yüksekliğe ulaşmasını önerir. Bunlar farklı iklim ve kullanım koşullarına ait örneklerdir; Türkiye'de doğrudan aynı takvime veya yüksekliğe bağlı kalmak yerine bitkinin gelişimi gözlenmelidir.
9. Ryegrass Ekilirken En Sık Yapılan Hatalar
Bahçelerde ve tarlalarda başarısız ekimin nedenleri çoğu zaman karmaşık değildir. Genellikle birkaç temel uygulamadaki eksiklikler sonucu belirler.
Birinci hata: Yanlış türü seçmek. Yıllık ryegrass hızlı gelişebilir, ancak uygun koşullar dışında kalıcı bir çim örtüsü sağlamayabilir. Çok yıllık ryegrass da sıcak ve kurak koşullarda zarar görebilir. Uzun süre kullanılacak bir bahçede tür seçimi özellikle önemlidir.
İkinci hata: Tohumu çok derine ekmek. Küçük tohumların derine gömülmesi çıkışı zorlaştırır. Yüzeye yakın ekim ve iyi toprak teması daha güvenilir bir başlangıç sağlar.
Üçüncü hata: Tohumu eşit dağıtmamak. Bir bölgede yoğun, diğerinde seyrek ekim yapılırsa bitki örtüsü de düzensiz gelişebilir. Alanı bölümlere ayırmak ve çapraz ekim yapmak bu sorunu azaltabilir.
Dördüncü hata: Sulamayı hava koşullarından bağımsız planlamak. Sıcak, rüzgârlı bir günde ihtiyaç duyulan su ile serin ve yağışlı bir günde gereken su aynı değildir.
Beşinci hata: Toprak analizini göz ardı etmek. Eksik besin maddelerini belirlemeden gübre uygulamak hem maliyeti artırabilir hem de istenen sonucu vermeyebilir.
Altıncı hata: Genç çimi erken kullanmak. Yeni ekilmiş alanlarda yoğun yaya trafiği, biçme veya hayvan otlatması bitkiler yerleşmeden önce zarar verebilir.
Bahçede elle ekim yaparken tohumları yüzeye eşit biçimde dağıtıp üzerlerini çok ince bir toprak tabakasıyla kapatmak uygundur. Ardından hafif bastırma işlemi yapılabilir. Amaç tohumu derine gömmek değil, toprakla temasını sağlamaktır.
Tohumların bir kısmının yüzeyde kalması her zaman başarısızlık anlamına gelmez. Texas A&M AgriLife Extension'ın yıllık ryegrassın mevcut meralara ekilmesi üzerine hazırladığı rehberde, yeterli nem ve iyi toprak teması sağlandığında tohumların yüzeye yakın konumdan da çimlenebileceği açıklanır. Aynı kaynak, ekim sonrasında hafif bastırma veya sürükleme işlemlerinin yararlı olabileceğini belirtir.
Buradaki ince ayrıntı şudur: Tohumun yüzeyde kalmasıyla kuru bitki artıklarının üzerinde kalması aynı şey değildir. Tohum doğrudan toprakla temas etmiyorsa sulama yapılsa bile çimlenme düzensiz olabilir.
6. Sulama Nasıl Yapılmalıdır?
Ekim tamamlandıktan sonra en önemli işlerden biri, tohumların bulunduğu üst toprak tabakasının yeterince nemli kalmasını sağlamaktır. Ryegrass tohumu çimlenmek için suya ihtiyaç duyar; ancak bu, toprağın sürekli su altında tutulması gerektiği anlamına gelmez.
Penn State Extension'ın çim alan oluşturma rehberinde, yeni ekilen alanların özellikle ilk dört ila sekiz haftalık dönemde dikkatli bakım istediği belirtilir. Bu dönemde genç bitkilerin kökleri henüz yeterince gelişmediği için su kaybına karşı hassastır. Kaynak, yağışın az olduğu koşullarda toprağı nemli tutacak düzenli sulamanın önemini vurgular.
Uygulamada şu yöntemi izleyebilirsiniz:
- İlk günlerde: Toprağın üst kısmını kontrol ederek yüzeyin kurumasını önleyin. Gerekirse hafif ve kısa süreli sulama yapın.
- Çimlenme başladıktan sonra: Sulama miktarını toprağın nemine, hava sıcaklığına ve rüzgâra göre ayarlayın.
- Bitkiler köklendikçe: Sulama sıklığını azaltıp suyun daha derine ulaşmasını sağlayın.
- Yağışlı havalarda: Toprak zaten yeterince nemliyse ilave sulamayı azaltın.
Burada herkese uyan sabit bir sulama dakikası vermek doğru olmaz. Aynı süre boyunca çalışan iki farklı fıskiye, farklı miktarlarda su dağıtabilir. Kumlu toprak suyu hızlı geçirirken killi toprak suyu daha uzun süre tutabilir. Bu nedenle sulama süresini belirlerken toprağın gerçekten ne kadar ıslandığını kontrol etmek gerekir.
Örneğin 100 metrekarelik bir bahçeye 10 milimetre su uygulamak, teorik olarak 1.000 litre su vermek anlamına gelir. Çünkü 1 milimetre su, 1 metrekare üzerinde 1 litreye karşılık gelir. Bu hesap, sulama sisteminin ne kadar su verdiğini değerlendirmek açısından kullanışlıdır; ancak her sulamada mutlaka 10 milimetre su verilmesi gerektiği anlamına gelmez.
Sık yapılan hata: Tohumları ektikten sonra birkaç gün yoğun sulama yapıp daha sonra toprağın kurumasına izin vermek. Diğer bir hata ise her gün gereğinden fazla su vererek toprağı havasız bırakmaktır. Amaç, kök bölgesinde uygun nemi korumaktır.
7. Gübreleme Nasıl Yapılmalı?
Ryegrass, özellikle yeterli besin maddesi bulunan topraklarda hızlı gelişebilen bir bitkidir. Fakat gübre miktarını yalnızca daha hızlı büyüme beklentisiyle artırmak doğru değildir.
Gübreleme planında üç temel besin maddesi öne çıkar:
- Azot (N): Yaprak ve sürgün gelişimini destekler.
- Fosfor (P): Bitkinin erken gelişimi ve köklenmesi açısından önemlidir.
- Potasyum (K): Bitkinin çeşitli çevresel streslere karşı dayanıklılığı ve genel gelişimi için gereklidir.
Mississippi State University Extension, ryegrass için gübreleme kararlarının mümkün olduğunda toprak analizine dayanmasını önerir. Fosfor ve potasyum eksikliği bulunan bir toprakta yalnızca azot vermek, beklenen verimi sağlamayabilir.
University of Georgia Cooperative Extension'ın kışlık yem bitkileri rehberinde, yıllık ryegrass için ekim sırasında veya çıkıştan hemen sonra dekara değil, ABD acre ölçüsüne göre 40-50 libre azot uygulamasından söz edilir. Bu miktar hektar başına yaklaşık 45-56 kilogram saf azota karşılık gelir. Kaynakta, uzun süreli ilkbahar üretimi hedeflendiğinde koşullara bağlı olarak ilave uygulamalar da ele alınır.
Bu rakamlar yoğun yem üretimine yönelik tarımsal önerilerdir. Küçük bir ev bahçesinde aynı miktarları doğrudan uygulamak uygun değildir. Çim alanlarda kullanılacak gübre, ürünün içerdiği azot oranı ve etiketindeki tavsiyeler dikkate alınarak hesaplanmalıdır.
Örneğin üzerinde yüzde 20 azot yazan bir gübrenin 1 kilogramında 200 gram azot bulunur. Bu, 1 kilogram gübrenin 1 kilogram saf azot içerdiği anlamına gelmez. Gübre miktarı hesabında yapılan bu hata, gereğinden fazla gübre kullanımına yol açabilir.
Aşırı azot uygulamasının başka sonuçları da vardır. Hızlı ve yumuşak yaprak gelişimi, daha sık biçim ihtiyacı doğurabilir; yağışla birlikte besin maddelerinin bir bölümü toprak altına taşınabilir. Tarımsal alanlarda bu durum ekonomik kayıp ve çevresel yük anlamına gelir.
Benim burada önemli bulduğum nokta şu: Gübreleme, bitkinin rengini koyulaştırmak için yapılan bağımsız bir işlem değil, toprak ve su yönetimiyle birlikte düşünülmesi gereken bir uygulamadır.
8. Ryegrass Ne Zaman Çıkar ve İlk Biçim Ne Zaman Yapılır?
Uygun sıcaklık, yeterli nem ve doğru ekim derinliği sağlandığında ryegrass kısa sürede çıkış gösterebilir. Texas A&M AgriLife Extension'ın yıllık ryegrassın kışlık meralara ekilmesiyle ilgili rehberinde, ryegrass ve bazı küçük tohumlu baklagillerin çimlenmesinin normal koşullarda yaklaşık yedi gün içinde gerçekleşebileceği belirtilir.
Ancak yedi gün, her bahçede bütün tohumların çıkacağı kesin bir süre değildir. Soğuk hava, kuruyan toprak, tohum kalitesi ve ekim derinliği çıkış süresini uzatabilir. Bu nedenle ekimden sonraki ilk hafta sonunda alanın seyrek görünmesi, hemen yeniden tohum ekmek gerektiğini göstermez.
Çıkışlar başladıktan sonra bitkilerin güçlenmesi için alanın üzerinde yoğun yürüyüş yapılmamalı, çocukların oyunları veya bahçe ekipmanları nedeniyle genç çimlerin ezilmesi önlenmelidir.
Penn State Extension, yeni tesis edilen çimlerin ilk biçiminde bitkilerin biçim sonrasında yeniden dik durabilecek kadar köklenmiş olmasına dikkat edilmesini önerir. Ayrıca çimi bir defada aşırı kısaltmak yerine, yaprakların küçük miktarlarda kesilmesi daha az stres yaratır.
Pratik bir kural olarak, biçim sırasında yaprak boyunun üçte birinden fazlasını kesmemeye çalışın. Örneğin çimi 6 santimetre yükseklikte tutmak istiyorsanız, bitkiler yaklaşık 9 santimetreye ulaşmadan biçim yapmamak iyi bir başlangıç yaklaşımıdır. Gerçek biçim yüksekliği, kullanılan çim çeşidine ve bahçenin kullanım amacına göre değişebilir.
Yem üretiminde ise farklı ölçütler geçerlidir. University of Kentucky'nin yıllık ryegrass rehberinde ilk hasat dönemi için 20 Nisan-15 Mayıs aralığı örnek olarak verilir; bu tarihler Kentucky iklimine aittir. Pennsylvania State University'nin çok yıllık ryegrass rehberi ise yeni tesis edilen bitkilerin ilk biçim veya otlatma öncesinde yaklaşık 10-12 inç, yani 25-30 santimetre yüksekliğe ulaşmasını önerir. Bunlar farklı iklim ve kullanım koşullarına ait örneklerdir; Türkiye'de doğrudan aynı takvime veya yüksekliğe bağlı kalmak yerine bitkinin gelişimi gözlenmelidir.
9. Ryegrass Ekilirken En Sık Yapılan Hatalar
Bahçelerde ve tarlalarda başarısız ekimin nedenleri çoğu zaman karmaşık değildir. Genellikle birkaç temel uygulamadaki eksiklikler sonucu belirler.
Birinci hata: Yanlış türü seçmek. Yıllık ryegrass hızlı gelişebilir, ancak uygun koşullar dışında kalıcı bir çim örtüsü sağlamayabilir. Çok yıllık ryegrass da sıcak ve kurak koşullarda zarar görebilir. Uzun süre kullanılacak bir bahçede tür seçimi özellikle önemlidir.
İkinci hata: Tohumu çok derine ekmek. Küçük tohumların derine gömülmesi çıkışı zorlaştırır. Yüzeye yakın ekim ve iyi toprak teması daha güvenilir bir başlangıç sağlar.
Üçüncü hata: Tohumu eşit dağıtmamak. Bir bölgede yoğun, diğerinde seyrek ekim yapılırsa bitki örtüsü de düzensiz gelişebilir. Alanı bölümlere ayırmak ve çapraz ekim yapmak bu sorunu azaltabilir.
Dördüncü hata: Sulamayı hava koşullarından bağımsız planlamak. Sıcak, rüzgârlı bir günde ihtiyaç duyulan su ile serin ve yağışlı bir günde gereken su aynı değildir.
Beşinci hata: Toprak analizini göz ardı etmek. Eksik besin maddelerini belirlemeden gübre uygulamak hem maliyeti artırabilir hem de istenen sonucu vermeyebilir.
Altıncı hata: Genç çimi erken kullanmak. Yeni ekilmiş alanlarda yoğun yaya trafiği, biçme veya hayvan otlatması bitkiler yerleşmeden önce zarar verebilir.